قسمت 10(چوب)

چوب

چوب يك نعمت خداداي به همه انسان هاست كه خداوند بوسيله درختان در اختيار انسان ها قرار داده يعني تنه، ساقه و شاخه تمام درختان از جنسي ساخته شده كه عامه به اون مي گن چوب،‌كه از نظر گياه شناسي، بخش جامد و سخت زير پوست ساقه درخت يا ديگر گياهان چوبي است كه به شكل آوندي وجود دارد.  

گرچه در باور عموم چوب تنها در درخت و بوته يافت مي شه،‌از نظر علمي در همه گياهان آوندي وجود دارد. چوب از يك سري بافت چوبي يا مجراهاي چوبي تشكيل شده كه شيره خام، آب و نمك هاي معدني محلول را از ريشه به برگها و غنچه هاي هوايي مي بره و از آوندهاي آبكشي يا مجراهاي ليبر، غذاهاي آماده كه همان شيره توليد شده است، براي برگها و بقيه گياه به گردش در مي آيد. سطوح تار و آوندي در نخستين سال رشد، خود را در فاصله اي معين در بافت، ميان آوندهاي چوب و آبكشي قرار مي دهند. اين لايه كامبيوم نام دارد. كامبيوم به دو بخش دروني كه همان آوند چوبي است و بيروني كه همان آوند آبكشي است، تقسيم ميشه.

چوب بي ترديد يكي از بهترين و سودمندترين مواد خام طبيعي است كه بدون آن نميشه هيچ وقت به سطح پيشرفت و رفاه كنوني رسيد.

قدمت چوب

چوب يكي از قديمي ترين و ابتدايي ترين مصالح ساختماني موجود در طبيعت است كه بشر در طول تاريخ از آن استفاده كرده . چوب تنها مصالح ساختماني است كه از منبع قابل تجديد بدست مياد و جزء مصالح خوب براي مناطق زلزله خيزه. داريوش در فرمان بناسازي شهر شوش از تخته و چوب استفاده كرده و در قصه آپادانا در دوره هخامنشيان چوب را براي استفاده كاربردي و تزئيني استفاده مي كردن. در دوران مادها، قسمتي از يك نقش برجسته، درباره ماد در حال حمل يك صندلي چوبي مشاهده مي شود كه مربوط به سده پنجم پيش از ميلاد است.

از جمله مهمترين كاربردهاي چوب مي تونيم به اين موارد اشاره كنيم:

1- استفاده از چوب در ساخت مصنوعات چوبي

2- استفاده از چوب براي اعضاي باربر

3- استفاده از چوب براي كارهاي كمكي در ساخت و ساز، مثل قالب سازي، چوب بست و . . .

4- استفاده از چوب براي نماسازي و تزئين

نكته قابل توجه اين است كه براي استفاده مهمتر از چوب ها بايد مواردي مثل جهت الياف چوب، مقدار رطوبت، نوع چوب، محل رويش، پهني دايره سالانه، درجه حرارت، تعداد گره هاي روي چوب، شرايط نمونه گيري، شرايط لحظه اي آزمايش و دستورالعمل آزمايشي را در نظر بگيريم.

تاريخچه چوب در ساختمان

طبق مطالعات مردمان بومي شمال ايران، كه قرنها قبل از مهاجرت آريائيها در ايران زندگي مي كردند در حدود 4200 سال قبل از ميلاد مسيح، چوب را در كلبه سازي خود به كار مي بردند. در زمان هخامنشيان شواهد نشان مي دهد كه در آن زمان جنگل و چوب براي هنرمندان كاملا ارزش داشته به همين دليل، درختكاري فقط از نظر توليد چوب اهميت دارد. كوروش مشخصا به كشت درخت بها مي داد. كاربرد چوب در معماري تخت جمشيد و شوش كاملا مشاهده مي شود. استفاده از چوب در امور ساختماني و معماري در دروره هخامنشيان به طور فوق العاده اي ترقي كرد. در دوره ساسانيان از چوب براي قاب سازي طاق و گنبدها استفاده مي كردند. از قديمي ترين آثار چوبي بعد از اسلام، دو ستون چوبي و قطعه اي خاتم كاري است كه در ناحيه تركستان غربي كشف شده و متعلق به قرن سوم ﻫ - ق يا نهم ميلادي است. در دوران قبل از اسلام قطعات بزرك چوبي به عنوان بخشي در ساختمان به كار مي رفته. در كل مهمترين وسايلي كه در اوايل اسلام با چوب ساخته مي شده عبارتند از: درب و پنجره و ابزارآلات صنعتي و كشاورزي و جنگي.

چوب انواع مختلفي دارد به زبان عامي می توان گفت: چوبهاي سخت، چوب هاي نرم كه نوع آنها بسته به خود درخت عنوان بندي ميشه مثل چوب هاي راش، توسكا، چنار، نارون،‌كاج، صنوبر و . . . كه چوب هايي مثل افرا، ملچ، آزاد، گردو، راش و . . . براي مبل سازي و تزئينات بكار مي رود.

كاربرد چوب در دكوراسيون

يك از راه هاي ايجاد فضاهاي مطبوع براي جسم و روح درزندگي، به كار بردن عناصر طبيعي و اجناس آشنا براي ذهن است از پر كاربردترين اين عناصر در محيط اطراف ما چوبه كه در عصر ما بكار گرفته مي شه. چوبها خاصيتهاي فيزيكي خيلي سودمندي دارند. فوايد و كاربرد چوب فراتر از سازه است و كوچكترين عنصرهاي دكوراسيون و وسيله هاي يك خانه را مي تونيم با آن بسازيم.

‌ عناصر اصلي كه چوب بايد در دكوراسيون داشته باشد 1- رنگ و زيبايي آن، 2- آكوستيك بودن، 3- ضريب سختي، 4- ظرفيت حرارتي، 5- قدرت شكل پذيري، 6- عايق براي حرارت.

مزيتهايي كه چوب نسبت به ساير مواد ديگر در اصول ساختماني دارد خيلي زياده. مثلا براي سبك درست كردن مي تونيم ديوارها و سقف ها را يا حتي كف را از چوب درست كنيم. امروزه بعضي ساختمانها توسط پانلهاي چوبي صنعتي ساخته مي شوند اين پانلهاي چوبي بسيار راحت نصب مي شوند و مقاومت بسيار زيادي در برابر باد و زلزله دارد. همچنين اين پانلها در بزرگراهها و پلهاي راه آهن كاربرد زيادي دارند.

در دكوراسيون در ساخت موارد مختلفي از چوب استفاده مي شود . از جمله وسايل تزئيني، وسايل نمادين و وسايلي كه از آنها در منزل استفاده مي كنيم. اگر بخواهيم وسايل تزئيني را مثال بزنيم مثل انواع گلدانهاي تزئيني، آويز گردنبند قاب عكس و يا جاي دستمال كاغذي و . . . وسايل نمادين مثل: مجسمه هاي نمادين تاريخي و يا اساتيد و هنرمندان و . . .  از روكش چوب نيز مي توان براي پوشاندن وسايل مصرفي و يا ساخت وسايل دكوري استفاده كرد. مثلا با اين روكش ها در گلسازي استفاده مي كنيم يا قسمتي از ديوار اتاقمان را بپوشانيم يا يك لوستر يا آباژور بسازيم.

وسايل مورد استفاده عبارتند از كمدها، طبقه ها، جاكفشي، كابينت، دربها، پنجره ها و يا حتي سقف ها و ديوارها و غيره كه مي تونند از هر جنسي باشند. اگر ما بخواهيم به صورت دكوراتيو از اين وسايل استفاده كنيم، يكي از گزينه هاي ما چوب است. يعني بيائيم آنها را با چوب بسازيم مثل كابينتهاي آشپزخانه كه جديدا مد شده همه با MDF مي سازند.

اصولا چوبها چون از درختان تهيه مي شوند بيشتر آنها به رنگ كرم و قهوه اي هستند. خود رنگ قهوه اي داراي طيف رنگ ها مختلفي مثل خرمايي،‌خاكي، فندقي، نسكافه اي و غيره مي باشد كه هر كدام از اين رنگها ويژگيهاي خاص خودش را داره. از لحاظ علم انرژي درماني قهوه اي سمبل رويش تكامل است و يكي از عناصر پنجگانه انرژي چوب است كه از زمين مي رويد به آسمان قد مي كشد. همانطور كه انسانها رشد مي كنند و قد مي كشند. داراي حال و هواي گرم است و مي توانيم در تمامي قسمتهاي مختلف يك فضا اعم از اداري، مسكوني، تجاري وغيره و در فضايي جنوبي و آفتابگير مي تونيم از چوب به رنگ قهوه اي تيره استفاده كنيم. قهوه اي نماينده طبيعت در فضاي ماست و با استفاده از آن در فضاي خودمون هميشه تازگي و طراوت را همراه داشته باشيم و توصيه مي شود در رنگ آميزي از رنگ قهوه اي به جاي مشكي استفاده شود.